Gastronomiczny Order Pomiana: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 273: | Linia 273: | ||
| tytuł = L'art et la science de la gastronomie dans les relations entre la France et la Pologne | | tytuł = L'art et la science de la gastronomie dans les relations entre la France et la Pologne | ||
| rok = 1968 | | rok = 1968 | ||
}}, maszynopis w zbiorach biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej (''École normale supérieure'') w Paryżu (sygn. IUHPS 55.3)</ref> Później ten sam szkic, ale po polsku i w bardziej popularyzatorskim tonie, umieścił w charakterze wstępu do niewielkiej książeczki pt. ''Łyżka za cholewą, a widelec na stole'', której trzon stanowią teksty Magdaleny z Kossaków Samozwaniec o tym, jak dawniej jadała polska szlachta, ilustrowane swawolnymi obrazkami Mai Berezowskiej. W swojej ,,prologowej gawędzie" Przypkowski przedstawił | }}, maszynopis w zbiorach biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej (''École normale supérieure'') w Paryżu (sygn. IUHPS 55.3)</ref> Później ten sam szkic, ale po polsku i w bardziej popularyzatorskim tonie, umieścił w charakterze wstępu do niewielkiej książeczki pt. ''Łyżka za cholewą, a widelec na stole'', której trzon stanowią teksty Magdaleny z Kossaków Samozwaniec o tym, jak dawniej jadała polska szlachta, ilustrowane swawolnymi obrazkami Mai Berezowskiej. W swojej ,,prologowej gawędzie" Przypkowski przedstawił własny pogląd na sztukę kulinarną jako pełnoprawną dziedzinę sztuki w ogóle (,,pierwszą sztuką świata była -- sztuka mięsa!") i przestrzegał przed zagrożeniem, jakie stanowi dla niej industrializacja i standaryzacja.<ref>{{Cyt | ||
| nazwisko = Berezowska | | nazwisko = Berezowska | ||
| imię = Maja | | imię = Maja | ||
| Linia 302: | Linia 302: | ||
}}</ref> Innych publikacji Przypkowskiego na tematy gastronomiczne nie znalazłem. | }}</ref> Innych publikacji Przypkowskiego na tematy gastronomiczne nie znalazłem. | ||
[[File:Ekslibris gastronomiczny Przypkowskiego.jpg|thumb|Ekslibrys gastronomiczny Tadeusza Przypkowskiego]] | |||
Przypkowski, który znaczną część swej kolekcji gastronomicznej zawdzięczał Pożerskiemu, pragnął w jakiś sposób swego zmarłego przyjaciela uczcić. I tak właśnie narodziła się idea powołania Orderu Pomiana. Pomysł na taką właśnię formę upamiętnienia wielkiego gastronoma wziął się, jak sądzę, z innego specjalistycznego orderu. Przypkowski był już bowiem aktywnym członkiem Orderu Białego Kruka. Rycerski Zakon Białego Kruka, założony w 1930 r., zrzeszał głównie krakowskich bibliofilów. Zgodnie z ustawą konstytucyjną Kapituły Orderu, ,,najwyższą cnotą Zakonu jest miłość do ksiąg".<ref> {{Cyt | |||
[[File:Herb i Ekslibrys Pomiana.png|thumb|Po lewej: herb Pomian – w polu złotym głowa bawola czarna (chociaż Długosz pisał, że | | tytuł = Salon Tradycji Polskiej | ||
| rozdział = Rycerski Zakon Białego Kruka | |||
| adres rozdziału = https://salontradycjipolskiej.pl/rycerski-zakon-bialego-kruka/ | |||
| data = 8 maja 2022 | |||
}}</ref> Reguła wzorowana na średniowiecznych zakonach rycerskich, elitarność i sekretność na miarę loży wolnomularskiej, hierarchia i tytulatura, symbole i rytuały -- wszystko to niewątpliwie oddziaływało na wyobraźnię Przypkowskiego, który zapragnął sam powołać podobną organizację, tyle że w dziedzinie gastronomii. | |||
[[File:Herb i Ekslibrys Pomiana.png|thumb|left|Po lewej: herb Pomian – w polu złotym głowa bawola czarna przeszyta mieczem srebrnym w skos.<br>Po prawej: Ekslibrys Edouarda Pożerskiego de Pomiane zaprojektowany przez Tadeusza Przypkowskiego.]] | |||
Do współpracy nad tym projektem zwerbował swego znajomego, artystę malarza i grafika, Tadeusza Gronowskiego. Gronowski zaprojektował odznakę orderową, za wzór biorąc stworzony wcześniej przez Przypkowskiego ekslibrys Edwarda Pożerskiego. Ekslibrys zaś nawiązywał do znaku herbowego Pomian, który przedstawia w polu złotym głowę bawolą czarną (chociaż Długosz pisał, że żubrzą, i do tego, że z kolcem w nozdrzach) przeszyta mieczem srebrnym w skos.<ref>{{Cyt | |||
| nazwisko = Kulikowski | | nazwisko = Kulikowski | ||
| imię = Andrzej | | imię = Andrzej | ||
| Linia 312: | Linia 319: | ||
| rok = 2005 | | rok = 2005 | ||
| strony = 270–271 | | strony = 270–271 | ||
}}</ref> | }}</ref> Przypkowski zamienił tylko miecz na nóż skrzyżowany z widelcem. Tarczka w kształcie kielicha, na której ów przerobiony herb umieszczono, została dodatkowo zaprojektowana tak, aby mogła ewentualnie służyć jako podstawka pod talerz, dzięki której sos mógłby ściekać na jedną stronę. | ||
< | Natomiast srebrną zapinkę wstążki orderowej zaprojektowali w kształcie kołduna ,,dla upamiętnienia faktu o historycznym znaczeniu, tego mianowicie, że Pożerski ubóstwiał kołduny".<ref>{{Cyt | ||
| tytuł = Spotkania z Zabytkami | |||
| nazwisko r = Miliszkiewicz | |||
</ | | imię r = Janusz | ||
| rozdział = Przypkowski i PRL | |||
| adres rozdziału = https://polona.pl/item-view/3bea1f8d-7c87-4b94-afbd-48b53b61861b?page=36 | |||
| wydawca = Ministerstwo Kultury i Sztuki, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami | |||
| miejsce = Warszawa | |||
| rok = 1996 | |||
| wolumin = 116 | |||
| strony = 36 | |||
}}</ref> | |||
{{clear}} | |||
== Potrawa druga: Co to są kołduny i jak się je je? == | == Potrawa druga: Co to są kołduny i jak się je je? == | ||