| Dzisiejsza polska nazwa
|
Najstarsze poświadczenie w jęz. polskim
|
Włoski źródłosłów
|
Uwagi
|
| sałata
|
1534 -- S. Falimirz, O ziołach
|
salata
|
„Salata” to dawna forma włoskiego słowa „insalata”, co znaczy dosłownie: „posolona”, bo od dawna przyprawiało się sałatę solą, octem i oliwą. Zresztą od początku słowo to oznaczało zarówno samo warzywo, jak i potrawę z innych, ale podobnie przyprawionych, warzyw, czyli dzisiejszą sałatkę.
|
| fasola
|
1568 („fazoły”) -- M. Siennik, Herbarz
|
fagioli
|
Warzywo pochodzi z Ameryki, ale dawni Polacy raczej nie byli tego świadomi, bo nazywali je również „grochem” lub „bobem” „włoskim”, „niemieckim” bądź „tureckim”.
|
| karczoch
|
1568 („garczof”) -- M. Siennik, Herbarz
|
carciofo
|
Ostatecznie z arabskiego „al-charszufa”. Niektóre języki europejskie przejęły to słowo razem z arabskim rodzajnikiem „al-” zmienionym na „ar-” (np. ang. „artichoke”), inne bez.
|
| szparag
|
1605
|
sparago
|
W dzisiejszej włoszczyźnie przyjęła się forma „asparago”.
|
| seler
|
2. poł. XVII w.
|
sellero
|
W dzisiejszej włoszczyźnie przyjęła się forma „sedano”.
|
| kalafior
|
1680 („kaulifior”)
|
cavolfiore
|
Dosłownie: „kapuściany (cavolo) kwiat (fiore)”
|
| brokuł
|
1682 („brochul”)
|
broccolo
|
|
| kalarepa
|
1682 („kaulerapa”)
|
cavolo rapa
|
Dosłownie: „kapuściana (cavolo) rzepa (rapa)”
|
| skorzonera (wym.: „skor‑zonera”)
|
1743
|
scorzonera
|
Włoska nazwa wyparła rodzimy polski „wężymord”.
|
| pomidor
|
XIX w.
|
pomidori
|
Dosłownie: „złote jabłka”
|
