Otwórz menu główne

Zmiany

Tego jeść nie będziecie, bo jest obrzydliwością

Dodane 8062 bajty, 22:09, 10 sie 2022
brak opisu edycji
| wydawca = Wydawnictwo Pallottinum
| miejsce = Poznań
| rok = 2003 }} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal"> לֹ֥א תֹאכַ֖ל כָּל־תּוֹעֵבָֽ׃זֹ֥את הַבְּהֵמָ֖ה אֲשֶׁ֣ר תֹּאכֵ֑לוּ שׁ֕וֹר שֵׂ֥ה כְשָׂבִ֖ים וְשֵׂ֥ה עִזִּֽים׃אַיָּ֥ל וּצְבִ֖י וְיַחְמ֑וּר וְאַקּ֥וֹ וְדִישֹׁ֖ן וּתְא֥וֹ וָזָֽמֶר׃וְכָל־בְּהֵמָ֞ה מַפְרֶ֣סֶת פַּרְסָ֗ה וְשֹׁסַ֤עַת שֶׁ֙סַע֙ שְׁתֵּ֣י פְרָס֔וֹת מַעֲלַ֥ת גֵּרָ֖ה בַּבְּהֵמָ֑ה אֹתָ֖הּ תֹּאכֵֽלוּ׃</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Deuteronomy+14:3-6&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
[[File:Czworonogi.png|400px|left|Zwierzęta czworonożne są koszerne, jeśli mają racice i&nbsp;przeżuwają pokarm.]]
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal">אֶת־זֶה֙ תֹּֽאכְל֔וּ מִכֹּ֖ל אֲשֶׁ֣ר בַּמָּ֑יִם כֹּ֣ל אֲשֶׁר־לוֹ֩ סְנַפִּ֨יר וְקַשְׂקֶ֜שֶׂת בַּמַּ֗יִם בַּיַּמִּ֛ים וּבַנְּחָלִ֖ים אֹתָ֥ם תֹּאכֵֽלוּ׃וְכֹל֩ אֲשֶׁ֨ר אֵֽין־ל֜וֹ סְנַפִּ֣יר וְקַשְׂקֶ֗שֶׂת בַּיַּמִּים֙ וּבַנְּחָלִ֔ים מִכֹּל֙ שֶׁ֣רֶץ הַמַּ֔יִם וּמִכֹּ֛ל נֶ֥פֶשׁ הַחַיָּ֖ה אֲשֶׁ֣ר בַּמָּ֑יִם שֶׁ֥קֶץ הֵ֖ם לָכֶֽם׃</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Leviticus+11:9-10&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
[[File:Zwierzęta wodne.png|400px|right|Zwierzęta żyjące w&nbsp;wodzie są koszerne, jeśli mają płetwy i&nbsp;łuski.]]
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal">וְאֶת־אֵ֙לֶּה֙ תְּשַׁקְּצ֣וּ מִן־הָע֔וֹף לֹ֥א יֵאָכְל֖וּ שֶׁ֣קֶץ הֵ֑ם אֶת־הַנֶּ֙שֶׁר֙ וְאֶת־הַפֶּ֔רֶס וְאֵ֖ת הָעָזְנִיָּֽה׃וְאֶת־הַ֨דָּאָ֔ה וְאֶת־הָאַיָּ֖ה לְמִינָֽהּ׃אֵ֥ת כָּל־עֹרֵ֖ב לְמִינֽוֹ׃וְאֵת֙ בַּ֣ת הַֽיַּעֲנָ֔ה וְאֶת־הַתַּחְמָ֖ס וְאֶת־הַשָּׁ֑חַף וְאֶת־הַנֵּ֖ץ לְמִינֵֽהוּ׃וְאֶת־הַכּ֥וֹס וְאֶת־הַשָּׁלָ֖ךְ וְאֶת־הַיַּנְשֽׁוּף׃וְאֶת־הַתִּנְשֶׁ֥מֶת וְאֶת־הַקָּאָ֖ת וְאֶת־הָרָחָֽם׃וְאֵת֙ הַחֲסִידָ֔ה הָאֲנָפָ֖ה לְמִינָ֑הּ וְאֶת־הַדּוּכִיפַ֖ת וְאֶת־הָעֲטַלֵּֽף׃</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Leviticus+11:13-19&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
[[File:Zwierzęta latające.png|400px|left|Latające kręgowce są koszerne, jeśli nie są drapieżne ani nie należą do innych rodzajów zakazanych.]]
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal">וְזֶ֤ה לָכֶם֙ הַטָּמֵ֔א בַּשֶּׁ֖רֶץ הַשֹּׁרֵ֣ץ עַל־הָאָ֑רֶץ הַחֹ֥לֶד וְהָעַכְבָּ֖ר וְהַצָּ֥ב לְמִינֵֽהוּ׃וְהָאֲנָקָ֥ה וְהַכֹּ֖חַ וְהַלְּטָאָ֑ה וְהַחֹ֖מֶט וְהַתִּנְשָֽׁמֶת׃</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Leviticus+11:29-30&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal"> אַ֤ךְ אֶת־זֶה֙ תֹּֽאכְל֔וּ מִכֹּל֙ שֶׁ֣רֶץ הָע֔וֹף הַהֹלֵ֖ךְ עַל־אַרְבַּ֑ע ׳אֲשֶׁר־לֹא׳ ״אֲשֶׁר־ל֤וֹ״ כְרָעַ֙יִם֙ מִמַּ֣עַל לְרַגְלָ֔יו לְנַתֵּ֥ר בָּהֵ֖ן עַל־הָאָֽרֶץ׃אֶת־אֵ֤לֶּה מֵהֶם֙ תֹּאכֵ֔לוּ אֶת־הָֽאַרְבֶּ֣ה לְמִינ֔וֹ וְאֶת־הַסָּלְעָ֖ם לְמִינֵ֑הוּ וְאֶת־הַחַרְגֹּ֣ל לְמִינֵ֔הוּ וְאֶת־הֶחָגָ֖ב לְמִינֵֽהוּ׃וְכֹל֙ שֶׁ֣רֶץ הָע֔וֹף אֲשֶׁר־ל֖וֹ אַרְבַּ֣ע רַגְלָ֑יִם שֶׁ֥קֶץ ה֖וּא לָכֶֽם׃</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Leviticus+11:21-23&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
[[File:Owady.png|400px|right|Owady są niekoszerne z&nbsp;wyjątkiem kilku gatunków szarańczy.]]
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal">וְאִ֨ישׁ אִ֜ישׁ מִבֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֗ל וּמִן־הַגֵּר֙ הַגָּ֣ר בְּתוֹכָ֔ם אֲשֶׁ֥ר יֹאכַ֖ל כָּל־דָּ֑ם וְנָתַתִּ֣י פָנַ֗י בַּנֶּ֙פֶשׁ֙ הָאֹכֶ֣לֶת אֶת־הַדָּ֔ם וְהִכְרַתִּ֥י אֹתָ֖הּ מִקֶּ֥רֶב עַמָּֽהּ׃כִּ֣י נֶ֣פֶשׁ הַבָּשָׂר֮ בַּדָּ֣ם הִוא֒ וַאֲנִ֞י נְתַתִּ֤יו לָכֶם֙ עַל־הַמִּזְבֵּ֔חַ לְכַפֵּ֖ר עַל־נַפְשֹׁתֵיכֶ֑ם כִּֽי־הַדָּ֥ם ה֖וּא בַּנֶּ֥פֶשׁ יְכַפֵּֽר׃ {{...}}וְאִ֨ישׁ אִ֜ישׁ מִבְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֗ל וּמִן־הַגֵּר֙ הַגָּ֣ר בְּתוֹכָ֔ם אֲשֶׁ֨ר יָצ֜וּד צֵ֥יד חַיָּ֛ה אוֹ־ע֖וֹף אֲשֶׁ֣ר יֵאָכֵ֑ל וְשָׁפַךְ֙ אֶת־דָּמ֔וֹ וְכִסָּ֖הוּ בֶּעָפָֽר׃כִּֽי־נֶ֣פֶשׁ כָּל־בָּשָׂ֗ר דָּמ֣וֹ בְנַפְשׁוֹ֮ {{...}}</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Leviticus+17:10-14&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
Krew jest symbolem życia, a&nbsp;dawcą wszelkiego życia jest Bóg. Dlatego krew jest święta, czyli niejako zarezerwowana dla Boga. W&nbsp;czasach, gdy istniała jeszcze świątynia jerozolimska (ostatecznie zburzona przez Rzymian w&nbsp;70&nbsp;r.n.e.), ołtarz w&nbsp;tej świątyni skrapiano krwią cielaka czy baranka zabitego jako ofiarę przebłagalną za grzechy. A&nbsp;ponieważ krew była dla Boga, to nie mogła być dla ludzi. Stąd surowy, wielokrotnie powtórzony w&nbsp;Biblii, zakaz konsumpcji krwi, którego złamanie sprawiało, że Bóg osobiście zwracał swoje oblicze przeciwko sprawcy: widzę cię, widzę, co zrobiłeś, i&nbsp;ci tego nie zapomnę.
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal"> וְהִקְרִיב֙ מִזֶּ֣בַח הַשְּׁלָמִ֔ים אִשֶּׁ֖ה לַיהוָ֑ה אֶת־הַחֵ֙לֶב֙ הַֽמְכַסֶּ֣ה אֶת־הַקֶּ֔רֶב וְאֵת֙ כָּל־הַחֵ֔לֶב אֲשֶׁ֖ר עַל־הַקֶּֽרֶב׃וְאֵת֙ שְׁתֵּ֣י הַכְּלָיֹ֔ת וְאֶת־הַחֵ֙לֶב֙ אֲשֶׁ֣ר עֲלֵהֶ֔ן אֲשֶׁ֖ר עַל־הַכְּסָלִ֑ים וְאֶת־הַיֹּתֶ֙רֶת֙ עַל־הַכָּבֵ֔ד עַל־הַכְּלָי֖וֹת יְסִירֶֽנָּה׃וְהִקְטִ֨ירוּ אֹת֤וֹ בְנֵֽי־אַהֲרֹן֙ הַמִּזְבֵּ֔חָה עַל־הָ֣עֹלָ֔ה אֲשֶׁ֥ר עַל־הָעֵצִ֖ים אֲשֶׁ֣ר עַל־הָאֵ֑שׁ אִשֵּׁ֛ה רֵ֥יחַ נִיחֹ֖חַ לַֽיהוָֽה׃ פ</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Leviticus+3:3-5&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
Powyższy cytat dotyczy tylko sadła bydlęcego, ale przepisy dotyczące tłuszczu z&nbsp;owiec i&nbsp;kóz są podobne.
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal">וַיִּוָּתֵ֥ר יַעֲקֹ֖ב לְבַדּ֑וֹ וַיֵּאָבֵ֥ק אִישׁ֙ עִמּ֔וֹ עַ֖ד עֲל֥וֹת הַשָּֽׁחַר׃וַיַּ֗רְא כִּ֣י לֹ֤א יָכֹל֙ ל֔וֹ וַיִּגַּ֖ע בְּכַף־יְרֵכ֑וֹ וַתֵּ֙קַע֙ כַּף־יֶ֣רֶךְ יַעֲקֹ֔ב בְּהֵֽאָבְק֖וֹ עִמּֽוֹ׃{{...}} וַיִּֽזְרַֽח־ל֣וֹ הַשֶּׁ֔מֶשׁ כַּאֲשֶׁ֥ר עָבַ֖ר אֶת־פְּנוּאֵ֑ל וְה֥וּא צֹלֵ֖עַ עַל־יְרֵכֽוֹ׃עַל־כֵּ֡ן לֹֽא־יֹאכְל֨וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֜ל אֶת־גִּ֣יד הַנָּשֶׁ֗ה אֲשֶׁר֙ עַל־כַּ֣ף הַיָּרֵ֔ךְ עַ֖ד הַיּ֣וֹם הַזֶּ֑ה כִּ֤י נָגַע֙ בְּכַף־יֶ֣רֶךְ יַעֲקֹ֔ב בְּגִ֖יד הַנָּשֶֽׁה׃</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis+32:25-33&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
Tę legendę ewidentnie ułożono w&nbsp;starożytności po to, żeby wytłumaczyć jakiś jeszcze starszy, a&nbsp;już wtedy niezrozumiały zwyczaj. Ale skąd on się pierwotnie wziął – nie wiadomo. Wiadomo natomiast, że usunięcie nerwu kulszowego oraz tłuszczu, który zwłaszcza w&nbsp;zadniej części zwierzęcia ma tendencję do przerastania przez tkankę mięśniową, jest wprawdzie możliwe, jeśli robi to dobrze wyszkolony rzeźnik, tylko pracochłonne i&nbsp;na większą skalę nieopłacalne. Dlatego Żydzi tradycyjnie jadają mięso tylko z&nbsp;przedniej połowy zwierzęcia, podczas gdy ich nieżydowscy sąsiedzi od dawna skwapliwie z&nbsp;tego korzystają, kupując smakowite marmurkowe mięso za pół ceny od żydowskich rzeźników.
| miejsce = Poznań
| rok = 2003
}} | oryg = <poem><p dir="rtl" style="text-align: right; font-style: normal">לֹא־תְבַשֵּׁ֥ל גְּדִ֖י בַּחֲלֵ֥ב אִמּֽוֹ׃</p></poem> | źródło-oryg = ''[https://www.biblegateway.com/passage/?search=Exodus+34:26&version=WLC The Westminster Leningrad Codex]''}}
Oczywiście nie należy tego rozumieć dosłownie. Nie chodzi tu tylko o&nbsp;gotowanie, ale o&nbsp;jakikolwiek sposób produkcji żywności. I&nbsp;nie chodzi wyłącznie o&nbsp;mleko własnej matki zwierzęcia, tylko o&nbsp;mleko w&nbsp;ogóle. I&nbsp;nie chodzi tylko o&nbsp;koźlęcinę, a&nbsp;o jakiekolwiek mięso. Nawet drobiowe – na wszelki wypadek. Po prostu w&nbsp;ogóle nie można jeść mięsa razem z&nbsp;nabiałem. Tylko co to znaczy „razem”? Na pewno nie w&nbsp;ramach jednego posiłku. Ale co, jeśli po posiłku został komuś kawałek mięsa między zębami? Na wszelki wypadek, jeżeli jadło się mięso, to trzeba odczekać sześć godzin, zanim będzie można zjeść coś mlecznego. A&nbsp;jak się jadło ser, to trzeba odczekać sześć godzin, zanim będzie można zjeść mięso.