Gastronomiczny Order Pomiana: Różnice pomiędzy wersjami

Znaczniki: Z urządzenia mobilnego Z wersji mobilnej (przeglądarkowej) Zaawansowana edycja mobilna
 
(Nie pokazano 6 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 64: Linia 64:


[[File:Edward Pożerski w kuchni.JPG|thumb|upright=.7|Edward Pożerski w kuchni, z drewnianymi łyżkami, które jego matka przywiozła jeszcze z Syberii]]
[[File:Edward Pożerski w kuchni.JPG|thumb|upright=.7|Edward Pożerski w kuchni, z drewnianymi łyżkami, które jego matka przywiozła jeszcze z Syberii]]
W przeciwieństwie do wcześniejszych kuchennych autorytetów, de Pomiane nie pisał dla wielkich szefów kuchni, których ambicją było wznoszenie się na wyżyny kunsztu kulinarnego i tworzenie uczt godnych monarchów i arystokratów. Jego adresatkami były zwykłe gospodynie domowe, które chciały gotować zdrowo, tanio i do tego smacznie, i jeszcze mieć czas na inne zajęcia. Nowatorskie podejście widać już w samych tytułach jego książek: ''La cuisine en six leçons'' (''Nauka przyrządzania potraw w sześciu lekcjach'') czy ''La cuisine en dix minutes'' (''Kuchnia dziesięciominutowa''). Starej daty mistrzowie garnka i patelni musieli łapać się za głowy czytając, że codzienna kolacja nie musi koniecznie zawierać jednego dania mięsnego i jednego rybnego.
W przeciwieństwie do wcześniejszych kuchennych autorytetów, Pomiane nie pisał dla wielkich szefów kuchni, których ambicją było wznoszenie się na wyżyny kunsztu kulinarnego i tworzenie uczt godnych monarchów i arystokratów. Jego adresatkami były zwykłe gospodynie domowe, które chciały gotować zdrowo, tanio i do tego smacznie, i jeszcze mieć czas na inne zajęcia. Nowatorskie podejście widać już w samych tytułach jego książek: ''La cuisine en six leçons'' (''Nauka przyrządzania potraw w sześciu lekcjach'') czy ''La cuisine en dix minutes'' (''Kuchnia dziesięciominutowa''). Starej daty mistrzowie garnka i patelni musieli łapać się za głowy czytając, że codzienna kolacja nie musi koniecznie zawierać jednego dania mięsnego i jednego rybnego.


Mimo iż Pożerski działał we Francji i&nbsp;rewolucjonizował kuchnię na początku XX wieku, to czynił to w&nbsp;wyniesionym z&nbsp;domu poetyckim, romantyczno-sarmackim stylu. Jeśli na przykład w&nbsp;przepisie kazał wziąć pęczek zielonej pietruszki, to precyzował, że ma być wielkości bukiecika fiołków.<ref>{{Cyt  
Mimo iż Pożerski działał we Francji i&nbsp;rewolucjonizował kuchnię na początku XX wieku, to czynił to w&nbsp;wyniesionym z&nbsp;domu poetyckim, romantyczno-sarmackim stylu. Jeśli na przykład w&nbsp;przepisie kazał wziąć pęczek zielonej pietruszki, to precyzował, że ma być wielkości bukiecika fiołków.<ref>{{Cyt  
Linia 88: Linia 88:
  }}</ref>
  }}</ref>


Do francuskiej kuchni przemycał de Pomiane polskie akcenty, napisał zresztą całą książkę, mającą przybliżyć Francuzom polskie potrawy i&nbsp;zwyczaje kulinarne: ''La Cuisine polonaise vue des bords de la Seine'' (''Kuchnia polska widziana znad Sekwany''). W&nbsp;domu chętnie raczył swoich gości „polskimi obiadkami”, na które mogły się składać na przykład: „kieliszek autentycznej żubrówki i&nbsp;kawałek suchej kiełbasy” jako ''apéritif'', mięso z&nbsp;kaszą tatarczaną i&nbsp;sosem zaprawionym koniakiem albo krokiety ze świeżymi truskawkami.<ref>''Ibid.'', s. 82–83</ref>  Herbatę zaś parzył w&nbsp;starym samowarze, z&nbsp;którego jego ojciec pił jeszcze na zesłaniu w&nbsp;Rosji razem z&nbsp;Fiodorem Dostojewskim.<ref>''Ibid.'', s. 89</ref>
Do francuskiej kuchni przemycał Pomiane polskie akcenty, napisał zresztą całą książkę, mającą przybliżyć Francuzom polskie potrawy i&nbsp;zwyczaje kulinarne: ''La Cuisine polonaise vue des bords de la Seine'' (''Kuchnia polska widziana znad Sekwany''). W&nbsp;domu chętnie raczył swoich gości „polskimi obiadkami”, na które mogły się składać na przykład: „kieliszek autentycznej żubrówki i&nbsp;kawałek suchej kiełbasy” jako ''apéritif'', mięso z&nbsp;kaszą tatarczaną i&nbsp;sosem zaprawionym koniakiem albo krokiety ze świeżymi truskawkami.<ref>''Ibid.'', s. 82–83</ref>  Herbatę zaś parzył w&nbsp;starym samowarze, z&nbsp;którego jego ojciec pił jeszcze na zesłaniu w&nbsp;Rosji razem z&nbsp;Fiodorem Dostojewskim.<ref>''Ibid.'', s. 89</ref>


== Potrawa pierwsza: Czy Pożerski pożerskie pożerał kotlety? ==
== Potrawa pierwsza: Czy Pożerski pożerskie pożerał kotlety? ==
Linia 281: Linia 281:
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 1.jpg | Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie – widok od strony rynku
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 1.jpg | Muzeum im. Przypkowskich w&nbsp;Jędrzejowie – widok od strony rynku
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 2.jpg | Obserwatorium astronomiczne
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 2.jpg | Obserwatorium astronomiczne
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 3.jpg | Ogród z&nbsp;kaskadą otoczony murem z&nbsp;symbolami astronomicznymi
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 3.jpg | Ogród z&nbsp;kaskadą otoczony murem z&nbsp;symbolami astronomicznymi i&nbsp;alchemicznymi
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 4.jpg | Grządki z&nbsp;ziołami przyprawowymi pośród zegarów słonecznych
File:Muzeum Przypkowskich w Jędrzejowie 4.jpg | Grządki z&nbsp;ziołami przyprawowymi pośród zegarów słonecznych
</gallery>
</gallery>
Linia 289: Linia 289:
Biorąc pod uwagę zamiłowanie obu panów do smacznej kuchni i&nbsp;staropolskiego szlachecko-dworkowego sznytu, nie powinno dziwić, że Edward Pożerski zaprzyjaźnił się z&nbsp;młodszym od siebie o&nbsp;trzydzieści lat Tadeuszem Przypkowskim. Jędrzejowski gnomonik był jednym z&nbsp;Polaków, którzy będąc w&nbsp;Paryżu zapraszani byli na polskie obiadki do słynnego gastroenterologa. Przypkowski długo wspominał karafkę firmy Baccarat wypełnioną koniakiem z&nbsp;piwnic zamku Polignac, którego połowę wlał Pożerski do sosu, przygotowując dla niego posiłek.<ref>D. Pietrzkiewicz, ''op. cit.'', s. 82</ref>
Biorąc pod uwagę zamiłowanie obu panów do smacznej kuchni i&nbsp;staropolskiego szlachecko-dworkowego sznytu, nie powinno dziwić, że Edward Pożerski zaprzyjaźnił się z&nbsp;młodszym od siebie o&nbsp;trzydzieści lat Tadeuszem Przypkowskim. Jędrzejowski gnomonik był jednym z&nbsp;Polaków, którzy będąc w&nbsp;Paryżu zapraszani byli na polskie obiadki do słynnego gastroenterologa. Przypkowski długo wspominał karafkę firmy Baccarat wypełnioną koniakiem z&nbsp;piwnic zamku Polignac, którego połowę wlał Pożerski do sosu, przygotowując dla niego posiłek.<ref>D. Pietrzkiewicz, ''op. cit.'', s. 82</ref>


Sam Przypkowski też musiał zrobić na Pożerskim niemałe wrażenie. Na tyle duże, iż kiedy w&nbsp;1964&nbsp;r. Pożerski w&nbsp;wieku 89 lat zginął w&nbsp;wypadku samochodowym, to okazało się, że część swojego majątku, która nadawała się do muzeum, zapisał w&nbsp;testamencie właśnie Przypkowskiemu. Do Jędrzejowa trafiła wtedy pokaźna kolekcja dawnych przyrządów kuchennych oraz sztućców i&nbsp;zastawy stołowej (w&nbsp;tym owa karafka). Zbiory jędrzejowskiego muzeum powiększyły się też o&nbsp;kolekcję biblioteczną de Pomiane’a, na którą składały się stare książki kucharskie, karty dań i&nbsp;win ze słynnych restauracji, zaproszenia na uroczyste kolacje i&nbsp;pamiątki po wielkich smakoszach (m.in. list podpisany przez samego Brillat-Savarina w&nbsp;czasach, kiedy był oficerem rewolucyjnej Armii Francuskiej).  
Sam Przypkowski też musiał zrobić na Pożerskim niemałe wrażenie. Na tyle duże, iż kiedy w&nbsp;1964&nbsp;r. Pożerski w&nbsp;wieku 89 lat zginął w&nbsp;wypadku samochodowym, to okazało się, że część swojego majątku, która nadawała się do muzeum, zapisał w&nbsp;testamencie właśnie Przypkowskiemu. Do Jędrzejowa trafiła wtedy pokaźna kolekcja dawnych przyrządów kuchennych oraz sztućców i&nbsp;zastawy stołowej (w&nbsp;tym owa karafka). Zbiory jędrzejowskiego muzeum powiększyły się też o&nbsp;kolekcję biblioteczną Pomiane’a, na którą składały się stare książki kucharskie, karty dań i&nbsp;win ze słynnych restauracji, zaproszenia na uroczyste kolacje i&nbsp;pamiątki po wielkich smakoszach (m.in. list podpisany przez samego Brillat-Savarina w&nbsp;czasach, kiedy był oficerem rewolucyjnej Armii Francuskiej).  


Zapewne właśnie ów spadek zainspirował Przypkowskiego do gromadzenia także swej własnej kolekcji gastronomicznej. Dzięki temu w&nbsp;Jędrzejowie znajduje się dziś największy w&nbsp;Polsce zbiór rękopisów kulinarnych, głównie z&nbsp;XIX&nbsp;w., o&nbsp;którym będę jeszcze kiedyś więcej pisał. Natomiast sam Przypkowski o&nbsp;kwestiach gastronomicznych pisał dziwnie mało.  
Zapewne właśnie ów spadek zainspirował Przypkowskiego do gromadzenia także swej własnej kolekcji gastronomicznej. Dzięki temu w&nbsp;Jędrzejowie znajduje się dziś największy w&nbsp;Polsce zbiór rękopisów kulinarnych, głównie z&nbsp;XIX&nbsp;w., o&nbsp;którym będę jeszcze kiedyś więcej pisał. Natomiast sam Przypkowski o&nbsp;kwestiach gastronomicznych pisał dziwnie mało.  
Linia 807: Linia 807:
  }}</ref>
  }}</ref>
|- <!--------KUCHARSKI--------->
|- <!--------KUCHARSKI--------->
| [[File:Władysław Kucharski 1.jpg|100px|Władysław Edward Kucharski]] || style=text-align:left | '''Władysław Edward Kucharski'''<br>(1879–1973) || [[Plik:POL.png|23px|]] {{small|Polska}} || Zgodnie z&nbsp;nazwiskiem, kucharz, tak jak i&nbsp;jego dziadek, ojciec, brat oraz syn. Gotował dla monarchów, arystokratów i&nbsp;dyplomatów (m.in. dla Jarosława Iwaszkiewicza).<ref>{{Cyt  
| [[File:Władysław Kucharski 1.jpg|100px|Władysław Edward Kucharski]] || style=text-align:left | '''Władysław Edward Kucharski'''<br>(1879–1973) || [[Plik:POL.png|23px|]] {{small|Polska}} || Zgodnie z&nbsp;nazwiskiem, kucharz tak jak i&nbsp;jego dziadek, ojciec, brat oraz syn. Gotował dla monarchów, arystokratów i&nbsp;dyplomatów (m.in. dla Jarosława Iwaszkiewicza).<ref>{{Cyt  
  | tytuł    = Polskie Radio Czwórka
  | tytuł    = Polskie Radio Czwórka
   | nazwisko r      = Kuś
   | nazwisko r      = Kuś
Linia 825: Linia 825:
  }}</ref>
  }}</ref>
|- <!--------LONGUE--------->
|- <!--------LONGUE--------->
| [[File:Przeźroczysty kwadrat.png|100px|link=|]] || style=text-align:left | '''Édouard Longue'''{{czyt|Édouard Longue}}<br>(1908–1989)<ref> {{Cyt  
| [[File:Edouard Longue 1.jpg|100px|Edouard Longue]] || style=text-align:left | '''Édouard Longue'''{{czyt|Édouard Longue}}<br>(1908–1989)<ref> {{Cyt  
  | tytuł    = Acte Décès
  | tytuł    = Acte Décès
   | rozdział        = Acte de décès à Paris 18e arrondissement (75018) pour l’année 1989
   | rozdział        = Acte de décès à Paris 18e arrondissement (75018) pour l’année 1989